Ezogelin ile Mercimek Çorbası Farkı Nedir? Karşılaştırma ve Hikâye

Ezogelin ile mercimek çorbası arasındaki fark, ezogelinde kırmızı mercimeğin yanına bulgur, çoğu zaman pirinç, salça, nane ve pul biber eklenmesidir. Bu yüzden ezogelin taneli, baharatlı ve daha doyurucu; mercimek çorbası ise pürüzsüz, sade ve yumuşak içimlidir. İkisi de turuncu-kırmızı tonlarda gelir ve Türkiye'nin hemen her lokantasında bulunur; bu yüzden çorbacıda sipariş verirken en sık kararsız kalınan ikili arasındadır. Bu yazıda mercimek ile ezogelin çorbası arasındaki farkları malzeme, kıvam ve lezzet üzerinden karşılaştırıyor, ezogelinin adının arkasındaki hikâyeyi de kısaca anlatıyoruz.

Ezogelin ile mercimek çorbası arasındaki fark nedir?

Temel fark, ezogelinde mercimeğin yanında bulgur ve çoğu zaman pirinç bulunmasıdır. Mercimek çorbası ağırlıklı olarak kırmızı mercimekle yapılır ve genellikle pürüzsüz bir kıvama getirilir. Ezogelin ise tahıl eklendiği için daha taneli bir dokuya sahiptir; salça, nane ve pul biber de ona belirgin, hafif acımsı bir karakter kazandırır.

Not: Her iki çorbanın da evden eve, lokantadan lokantaya değişen pek çok tarifi vardır. Bazı mercimek çorbalarına havuç veya patates eklenir, bazı ezogelin tariflerinde pirinç kullanılmaz. Tablo, en yaygın hâllerini özetler.

Mercimek çorbası nasıl bir çorbadır?

Mercimek çorbası, kırmızı mercimeğin soğanla birlikte pişirilip çoğunlukla ezilerek pürüzsüz hâle getirildiği sade bir çorbadır. Türkiye'de esnaf lokantalarının ve çorbacıların belki de en klasik çorbasıdır. Öne çıkan özellikleri şunlardır:

• Yumuşak ve kadifemsi bir kıvamı vardır.
• Lezzeti sade olduğu için çocuklar da dahil geniş bir kitle tarafından sevilir.
• Limon sıkıldığında tadı canlanır; üzerine tereyağında kızdırılmış pul biber de gezdirilebilir.
• Hafif olduğu için ana yemekten önce başlangıç olarak ya da sabah çorbası olarak sık tercih edilir.

Ezogelin çorbası nasıl bir çorbadır?

Ezogelin, kırmızı mercimeğin bulgur, çoğu zaman pirinç, soğan ve salçayla pişirildiği, nane ve pul biberle tatlandırılan doyurucu bir Anadolu çorbasıdır. Çorbadaki bulgur ve pirinç taneleri hem dokusunu hem de doyuruculuğunu belirler.

• Kıvamı daha koyu ve tanelidir; tamamen pürüzsüz hâle getirilmez.
• Salça sayesinde rengi daha kırmızımsıdır.
• Kuru nane ve pul biber, çorbaya ferah ve hafif acımsı bir tat verir.
• Soğuk havalarda ve uzun bir günün başında, tek başına öğün yerine geçebilecek kadar doyurucudur.

Ezogelin çorbası adını nereden alır?

Ezogelin çorbasının adını, Gaziantep'te yaşamış ve hayat hikâyesi türkülere, filmlere konu olmuş Ezo Gelin'den aldığı anlatılır. Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynaklı bilgilere göre asıl adı Zöhre olan Ezo Gelin, 1909'da Gaziantep'in Oğuzeli ilçesine bağlı Uruş köyünde doğmuştur. Güzelliğiyle çevresinde tanınan Zöhre'ye bu yüzden "Ezo" dendiği aktarılır.

Hikâyenin genel hatları şöyledir:

1. İlk evliliği, iki ailenin karşılıklı kız alıp verdiği "berdel" usulüyle yapılır; ancak aile içindeki bir ayrılık nedeniyle bu evlilik de sona erer.
2. Daha sonra yakın bir akrabasıyla evlenerek 1936'da Suriye'deki bir köye gelin gider.
3. Memleket özlemiyle geçen yılların ardından 1956'da, 47 yaşında hayatını kaybeder.
4. Haberlere göre naaşı 1999'da Türkiye'ye getirilerek memleketinde toprağa verilir.

Burada bir ayrımı açıkça yapmak gerekir: Ezo Gelin'in hayatı belgelenmiş bir halk hikâyesidir, ancak çorbayı bizzat onun icat ettiği ya da tarifin ona ait olduğu tarihî bir belgeyle kanıtlanmış değildir. Pek çok anlatıda çorbanın, zor günlerde evdeki basit malzemelerle yapılan bir yemek olarak onun adıyla anıldığı söylenir. Yani ezogelin, en azından adıyla, Anadolu'nun hüzünlü bir kadın hikâyesini sofraya taşır.

Hangi çorbayı ne zaman seçmeli?

Hafif ve yumuşak bir başlangıç istiyorsanız mercimek, doyurucu ve baharatlı bir öğün istiyorsanız ezogelin daha uygun bir seçimdir. Kısa bir rehber:

• Sabah erken saatte, hafif bir şey istiyorsanız: Mercimek
• Uzun bir yola çıkmadan önce: Ezogelin
• Ardından Çine köftesi ya da ev yemeği yiyecekseniz: Mercimek, çünkü daha hafiftir
• Çocuklar için: Genellikle sade tadı nedeniyle mercimek
• Baharat ve nane seviyorsanız: Ezogelin
• Kararsızsanız: Önce mercimeği, bir sonraki ziyarette ezogelini deneyip kendi damak tadınıza en uygun olanı bulun

Çorbanın hangi saatte ve hangi durumda içildiğine dair daha geniş bir rehber için Çine'de çorba rehberimize, sabah çorbası geleneğinin kökenleri için sabah çorbası kültürü yazımıza göz atabilirsiniz. Hasta olduğunuzda daha çok tavuk suyu tercih ediyorsanız tavuk suyu çorbası yazımız da ilginizi çekebilir.

Beslenmeyle ilgili küçük bir not: Her iki çorba da baklagil içerdiği için sofranın besleyici parçalarından biri olabilir. Ancak sindirim hassasiyeti ya da özel bir diyetiniz varsa hangi çorbanın size uygun olduğunu hekiminize veya diyetisyeninize danışmanız en doğrusudur.

Çine'de mercimek ve ezogelin nerede içilir?

Çine'de hem mercimek hem ezogelin çorbasını Efsane Çorba Salonu'nda bulabilirsiniz. Çine, Aydın'ın bir ilçesidir; salon ilçe merkezinde, Şevketiye Mahallesi 394. Sokak No:1 adresinde ve 7 gün 24 saat açıktır. Google yorumlarında ezogelin, kelle paça ve ayak paçayla birlikte övgüyle bahsedilen çorbalar arasında. Menüde bu iki çorbanın yanında işkembe, tavuk suyu, kelle paça, ayak paça ve beyin çorbası da var; çorbanın yanında çay ikram ediliyor.

İkisini birden tatmak isterseniz arkadaşınızla birer kase paylaşmak, farkı anlamanın en keyifli yolu. Menünün tamamı için menü sayfamıza, adres için yol tarifine bakabilir; paket sipariş için 0544 354 11 93 numarasını arayabilirsiniz.